Kapısını kapatan ergen: ebeveynler için birkaç not

Daha dün her şeyini anlatan çocuk, bir gün odasının kapısını kapatıyor. Sorulara kısa cevaplar veriyor, akşam yemeğinden bir an önce kalkmak istiyor, arkadaşlarıyla saatlerce konuşurken aileyle iki cümleyi zor kuruyor. Birçok ebeveyn için bu değişim şaşırtıcı, hatta incitici olabiliyor.

Uzaklaşmak, büyümenin bir parçası

Ergenliğin temel işlerinden biri, aileden ayrı bir kimlik kurmak. Bunun için ergenin bir miktar mesafeye ihtiyacı var. Kendi zevklerini, fikirlerini ve sınırlarını denemek; bunları ailenin onayı olmadan da var edebileceğini görmek istiyor.

Kapalı kapı çoğu zaman “seni istemiyorum” değil, “kendime ait bir alana ihtiyacım var” anlamına geliyor.

Arkadaşların öne geçmesi

Bu dönemde arkadaşlar, neredeyse her şeyden önemli hale gelir. Bir gruba ait olmak, kabul görmek, dışlanmamak ergenin günlük ruh halini derinden etkiler. Ebeveynlere küçük görünen bir arkadaş kırgınlığı, ergen için dünyanın sonu gibi yaşanabilir.

Bu duyguları küçümsemek yerine ciddiye almak, ergenin aileye yeniden açılmasının en kısa yollarından biri.

Konuşmanın kapısını açık tutmak

Ergenlerle konuşmak çoğu zaman planlandığı anda değil, beklenmedik anlarda olur: arabada yan yana otururken, mutfakta bir şey hazırlarken, gece geç saatte. Göz göze oturup “konuşmamız lazım” demek yerine, yan yana bir şey yaparken açılan sohbetler daha rahat ilerleyebilir.

Bir de dinlemek var. Ergen bir sorunu anlattığında hemen çözüm sunmak, öğüt vermek ya da “ben sana demiştim” demek, konuşmayı çabucak kapatır. Bazen yalnızca “zor olmalı” demek, uzun bir nasihatten çok daha fazlasını yapar.

Sınırlar hâlâ gerekli

Mesafeye saygı göstermek, sınırları kaldırmak demek değil. Ergenler, karşı çıksalar bile, tutarlı ve açıklanabilir kurallara ihtiyaç duyar. Kuralların nedenini anlatmak, mümkün olan yerlerde ergenin fikrini almak ve pazarlık payı bırakmak, sınırları bir iktidar mücadelesi olmaktan çıkarabilir.

Ne zaman dikkat etmek gerekir

Uzaklaşmanın olağan sınırları vardır. Ergenin uzun süre tamamen içine kapanması, uyku ve iştahında belirgin değişiklikler, okula gitmeyi reddetmesi, sevdiği her şeyden çekilmesi ya da kendine zarar vermekten söz etmesi ciddiye alınması gereken işaretlerdir. Bu durumlarda okulun rehberlik servisi, aile hekimi ya da bir sağlık kuruluşuyla iletişime geçmek gerekir. Acil durumlarda 112 aranmalıdır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve bir değerlendirme yerine geçmez.